Gambar halaman
PDF
ePub

BANNAU Y LLYFR HWN.

Y Rhagymadrodd.

Am Wasanaeth yr Eglwys. Am Seremoniau. Y Drefn pa wedd yr appwyntir y Psallwyr i'w darllain. Y Drefn pa wedd yr uppwyntir y Rhannau eruill or Ysgrythyr

Lân i'w darllain. Tablau o'r Llithiau a'r Psalmau Priod. Y Calendar, gyda Thubl y Llithiau. Tablau, a Threfnau y Gwyliau a'r Ymprydiau trwy'r Flwyddyn. Tabl i gael y Pasc hyd y Flwyddyn 1899. Tabl arall i'r unrhyw. Tabl o'r Gwylian symmudol dros 52 Mlynedd. Tabl o'r unrhyw, yn ol yr amryw Ddyddiau y geill y Pasc ddigwydd

arnynt. Tabl i gael y Pasc o'r Flwyddyn 1900 hyd y Flwyddyn 2199. Tri Thabl Cyffredin i gael y Llythyren Sul a Lleoedd y Prifiau yn

y Calendar.
Y Drefn am Weddi Foreol.
Y Drefn am Brydnhawnol Weddi.
Credo Sant Athanasius.
Y Litani.
Gweddiau a Diolch ar amryw Achosion.
Y Colectau, yr Epistolau, a'r Efangylau, a arferir wrth Finistriad y

Cymmun Bendigedig, trwy'r Flwyddyn.
Trefn Ministriad y Cymmun Bendigaid.
Trefn Bedydd Cyhoedd a Neillduol.
Trefn Bedydd rhai mewn Oedran addfedach.
Y Catecism, gydá Threfn Conffirmiad Plant.
Trefn Priodas.
Gofwy a Chymmun y Claf.
Trefn Claddedigaeth y Marw.
Diolch Gwragedd ar esgor

Plant.
Comminasiwn ; neu Gyhoeddiad Llidiogrwydd a Barnedigaethau Drw

yn erbyn Pechaduriaid.
Y Psallwyr.
Trefn Gweddiau i'w harfer ar y Mór.
Ffurf Gweddi i'r Pummed Dydd o Dachwedd.
Ffurf Gweddi i'r Degfed ar hugain o Ionawr.
Ffurf Gweddi i'r Nuwfed ar hugain o Fai.
Ffurf Gweddi i'r Naufed dydd ar hugain o Ionawr.

ol

Y RHAGYMADRODD.

er pan gyntaf y lluniwyd iddi Liturgi Cyhoedd, ydoedd, cadw cyfrwng y ddau eithaf, na byddai ry syth i wrthod, na rhŷ hyblyg i oddef cyfnewid arni. Canys megis o'r naill du y mae Prawf sathredig yn dangos, dyfu o amrafael anghymmwysderau, lle y cyfnewidiwyd (heb fod anghenrhaid eglur yn peri) y pethau trwy bwyll da a sefydliasid; a'r rhai hynny gan mwyaf yn amlach, a dwysach nâ'r drygau a amcanwyd eu diwygio drwy y cyfryw newidiad: felly, o'r tu arall, yn gymmaint a bod Ffurfiau gosodedig o Wasanaeth Duw, a'r Cynheddfau, a'r Seremoniau pwyntiedig i'w harfer ynddo, yn bethau rhesymol, a newidiadwy, ag a gyffesir eu bod felly; rheswm yw eu newid a'u hail weddu ar ddwys a phwysfawr ystyr, yn ol ag y bo amryw angen yr amseroedd a'r achlysurau yn gofyn, modd y gwelo Gwyr o Awdurdod o amser bwygilydd fod yn rheidiol neu yn fuddiol. Fel hyn y gwelwn ganiattâu o'r Eglwys yn Nheyrnasiad amrafael Dywysogion o goffadwriaeth bendigedig, er pan ddechreuodd yr Adgyweiriad, ar iawn a dwys ystyriau yn ei chymmell i

iau'r Deyrnas, y cyfryw i ddymwyd erioed etto) dros oedd y diweddar helbul trw happus rhỳ hyspys yw i'r nid oes gennym ewyllys y hadgoffau. Eithr pan, ar wydd Edfrydiad Grâs y B yr oedd tebygol, ym mhlit au eraill, y dychwelai hefyd waith arfer y Liturgi (canys ni ddiddymmwyd hi trw raith) oni wnaid cais cyfl rhagflaenu hi; y rhai a'i gy ant yn fwyaf rhan o'n g dan y gamrwysg ddiwe ddwyn y gwerin i ddiflasu a galifuant y perthynai idd y dalai eu cymmeriad helw (oddieithr iddynt gydnabod eu Hamryfuse hyn beth anhawdd iawn cyfryw wŷr i'w wneuth llawn egni wrthladd ei dy fewn eilwaith. A thu ag a y taened ar led lïaws o bach yn erbyn y Llyfr Guffredin; yr adrifwyd Wrthresymmau, ac yr ard rhai o newydd ychwane wnaethid o'r blaen, fel y unchwydd eu nifer. Ar fy taer-ymgais a wnaethpwy a Mawredd y Brenhin,

hynny, wneuthur y cyfryw newid-adchwilio'r Llyfr dywed iadau mewn rhyw bethau ag a chael newid ynddo, ac ych farnwyd yn eu priod amseroedd atto'r cyfryw bethiau a yn gymmwys: eithr fel y bu yn yn gymmwys er esmwy wastad safadwy yr holl Rannau dyner Gydwybodau: yr h cyfannol a hanfodol o honi yn un ein Harglwydd Frenhin, o hyd heddyw (yn gystal yn y def- iol duedd i roddi boddlo nyddiau pennaf ag yn ei lluniaeth- (cyn-belled a thrwy resw iad a'i threfn) ac y safant etto yn id disgwyl) i'w Ďdeiliai gadarn ac yn ddïysgog, er holl an- ba hygoeledd bynnag, yn turiau ofer, a rhuthrau rhychwyllt rasol a ganiattaodd. a wnaed i'w herbyn gan rhai anwastad, a ddangosasant bob amser ychwanego serch i'w hewyllys a'u helw neillduol, nag o'r ddyled sydd arnynt i'r cyffredin.

Trwy ba foddion anaddas, ac i ba ddibenion trwch, y daeth bwrw heibio arfer y Liturgi (er ei bod yn

Yn yr hon ail Olygiad roisom i gadw yr unrhyw mer a welwn ei harferu a elyb achos yn y cyn-am Am hynny, o'r amrafael

a

ddygwyd ger ein bron, b heibio gynnifer oll yn gys wysent aflwydd ar eu ho

Y RHAGYMADRODD.

yn dirgel daro ar ryw Athrawiaeth | Gyfnewidiad, Anghwanegiad, neu osodedig, neu ryw Ddefod gan fodd arall, gwasanaethed hyn o gymoladwy yn Eglwys Loegr, neu frif yn gyffredinol; Gwnaethpwyd yn hytrach holl Eglwys Gatholig y rhan fwyaf o'r Cyfnewidiadau, Crist) a'r cyfryw na arwyddocaent naill ai, yn gyntaf, er manylach ddim, eithr oeddynt lwyr-wagsaw gyfarwyddo'r Gweinidogion ar a gorwag. Ond y cyfryw newid- bob rhan o Wasanaeth Duw: a jadau a ddygwyd attom (gan bwy hyn a wnair yn bennaf yn y Cabynnag, dan ba rith, neu i ba ber-lendar a'r Rubric: neu, yn ail, er adrodd yn briodolach ryw eiriau neu ddywediadau a arferwyd gynt, trwy leferydd cysonach i dafodiaith yr amserau presennol, ac er mwyn egluro yn amlyccach ryw eiriau a dywediadau eraill a ddygent arwyddocâd amwys, nen a oeddynt hylithr i gamgymmeriad: neu, yn drydydd, er adrodd yn rhuglach, y cyfryw rannau o'r Ysgrythyr Lan, a ddoded o fewn

wyl bynnag) a welem ar ryw fe-
sur yn llesol a buddiol, nyní o wir
barodrwydd ewyllys a ymfoddlon-
asom ynddynt: nid o herwydd ein
cymmell trwy nerth dadl i hynny,
i'n hargyoeddi y gorfyddai gwneu-
thur y newidiadau dywededig:
canys llawn ddiogel yw gennym
yn ein meddyliau (ac wele ni
yma yn proffesu hynny i'r byd oll)
nad yw'r Llyfr, megis yr ydoedd
o'r blaen wedi ei sefydlu trwy Gyt-y
raith, yn cynnwys ynddo ddim
yngwrthwyneb i Air Duw, nac i
Athrawiaeth iachus, na dim na
allo Gŵr duwiol â chydwybod dda
ei arfer ac ymddarostwng iddo, ac
na ellir ei lawn-ymddiffyn yn er-
byn pwy bynnag a'i gwrthwyne-
bo; os caniatteir iddo Gymmeriad
cyfiawn a hygar, y cyfryw o wir
iawnder cyffredin a'r a ddylid ei
roddi i bob Ysgrifenadau Dynion,
yn enwedig y cyfryw a osodir all.
an trwy Awdurdod, ac yn gyfar-
tal â'r Cyfieithiadau rhagoraf o'r
Ysgrythyr Lân ei hun.

Liturgi, y rhai yn awr a drefnwyd i'w darllain; yn enwedig yn yr Epistolau a'r Efangylau, ac amryfal leoedd eraill, yn ol Cyfieithiad diweddaf y Bibl: a barnwyd yn gymhesur anghwanegu yn eu gweddus leoedd, ryw Weddiau, a Ffurfiau o Ddïolwch wedi eu cymhwyso i achlysurau priodol ; yn bennodol, i'r sawl y sydd ar y Môr, gyd â Gwasanaeth am Fedydd y sawl sydd o oedran addfedach; yr hwn er nad oedd mor angenrheidiol pan luniwyd y Llyfr cyntaf, er hynny, o herwydd cynnyddiad Anabaptism, a yinlusgodd i'n mysg ni trwy benrhyddder yr amseroedd diweddar, a aeth yr awrhon yn angenrheidiol, ac a all fod yn fuddiol rhag llaw i fedyddio Priodorion yn ein Planwledydd tramor, ac eraill a droër i'r Ffydd. Od oes a ddeisyfio gyfrif hyspysach o bob Cyfnewidiad yn un rhan o'r Liturgi, cymmered y boen i gyd gymharu'r Llyfr hwn â'r cyntaf: nid oes anımen na chaiff weled yn eglur yr achos a oedd o'r Cyfnewid.

Am hynny ein diben cyffredinol ni yn hyn o waith ydoedd, nid boddloni nac un blaid nac arall yn neb rhyw un o'u gofynion anrhesymmol; ond gwneuthur yr hyn i'r eithaf o'n dealldwriaeth ni, a ddirnadasom a dueddai fwyaf at ddiffyniad Heddwch ac Undeb yn yr Eglwys, i beri Parch, ac i annog i Dduwioldeb a Defosiwn ynghyhoedd Wasanaeth Duw ; ac i dorri ymaith achlysur oddi wrth y sawl a geisiant ganllaw i wrth ddad a chynhennu yn erbyn Liturgi'r Eglwys. Ac am a berthyn i'r amrywiadau oddi wrth y Llyfr cyntaf, pa un bynnag ai trwy

A chan i ni ymegnïo fel hyn i dalu ein dyledswydd yn hyn o Orchwyl pwysfawr, megis dan olwg Duw, ac i gymmeradwyo ein

5

a

[graphic]

AM WASANAETH YR EGLWYS.

ledrwydd y Rheolau y rhai a el- | fod yn wir, rhai yn amheus, rhai yn
wid y Pica, ac amiryfal gyfnewid-wâg ac o ofer-goel; ac nid ydys yn
iau Gwasanaeth, oedd yr achos, ordeinio darllain dim ond pur wir
fod mor galed ac mor rwystrus droi Air Duw, yr Ysgrythyr Lân, neu'r
at gyfnodau'r Llyfr yn unig; me- cyfryw a seilir arni yn eglur: a
gis yn fynych o amser y byddai hynny yn y cyfryw Iaith a Threfn
mwy o drallod yn chwilio am y ag y sydd esmwythaf a hawsaf
peth a ddarllenid, nag yn ei ddar- eu deall gan y Darllenwyr, a'r
lain wedi ei gael.
Gwrandawŷr. Y mae hefyd yn
fwy cymmwynasol, yn gystal o
herwydd ei fyrred, ac o herwydd
diwy-eglured ei Drefn, ac o herwydd
bod y Rheolau yn ychydig o nifer,
ac yn hawdd.

Felly wrth ystyried yr anghymmesurwydd hwnnw, fe a osodir yma y cyfryw Drefn, fel y gir yr unrhyw bethau. Ac, er mwyn parodrwydd yn y matter yma, y tynnwyd Calendar i'r unrhyw bwrpas, yr hwn sydd eglur a hawdd ei ddeall; ym mha un (hyd y gellid,) y gosodwyd allan wedd iddarllain yr Ysgrythyr Lân, fel y gwneler pob peth mewn Trefn, heb wahanu un darn o honi oddi wrth ei gilydd. Ac, oblegid hyn, y torrwyd ymaith Anthemau, Respondau, Infitatoriau, a chyfryw wag bethau ammherthynasol, ag oedd yn torri cwrs cyfan ddarlleniad yr Ysgrythyr.

Etto, gan nad oes fodd angen na byddo angenrheidiol bod ymbell Reol; am hynny y gosodwyd yma ryw Reolau, y rhai, megis nad ydynt ond ychydig e nifer, felly y maent yn rhwydd, ac yn hawdd eu deall. Wrth hynny

Alle bu cyn hyn amrywiaeth mawr wrth ddywedyd a chanu yn yr Eglwysi o fewn y Deyrnas hon, rhai yn canlyn Arfer Salisbury, rhai Arfer Henffordd, rhai, Arfer Bangor, rhai Arfer Efrawg, a rhai eraill Arfer Lincoln: yn awr o hyn allan ni bydd i'r holl Deyrnas ond un Arfer.

Ac yn gymmaint ag na ellir gosod dim allan gan mwyaf mor eglur, ag na chyfodo petrusder wrth ymarfer o hono: i ostegu pob cyfryw amrafael (o chyfyd yr un) ac am ddosparth pob rhyw betrusder ynghylch y modd a'r wedd y mae deall, a gwneuthur, a chwblhâu pob peth a gynhwysir yn y Llyfr hwn; y cyfryw a fyddont yn cyinmeryd dim mewn amryfal fodd

io, ac am ddarllain yr Ysgrythyr Lân, yn gwbl gyson â meddwl ac amca yr hen Dadau, ac o lawer yn fwy llesol a chymmwys na'r un yr oeddid yn ddiweddar yn ei harfer. Y mae'n fwy llesol, o achos bod yma'n gadu allan lawer o bethau, o ba sawl y mae rhai heb

mae i chwi yma Drefn am Wedd-ion, a ant at Esgob yr Esgobaeth, yr hwn wrth ei ddoethineb a rydd drefn er llonyddu a heddychu'r ddadl, trwy na byddo'r drefn honno yn wrthwyneb i ddim a'r y sydd yn y Llyfr hwn. Ac o bydd Esgob yr Esgobaeth mewn dim petrusder, yna efe a all anfon am hyspysrwydd at yr Arch-Esgob.

[ocr errors]
« SebelumnyaLanjutkan »